Puzzelen voor advocaten - de waarde van legal opinions

Advocaat Jacob Cornegoor werd op 11 maart door de Rechtbank Rotterdam vrijgesproken van valsheid in geschrifte. Cornegoor had een zogenoemde “legal opinion” gemaakt in opdracht van zijn cliënt RDM - de voormalige Rotterdamse scheepswerf die eind jaren ‘80 in handen van Joep van den Nieuwenhuyzen kwam. In die opinie doet de advocaat een aantal uitspraken over garanties die waren afgegeven door het Havenbedrijf Rotterdam. Het Havenbedrijf had zich op verzoek van een aantal banken voor RDM garant gesteld voor een slordige EUR 180 miljoen die de banken aan RDM hadden geleend. Toen de banken zich op die garanties beriepen, bleken deze waardeloos. Ze waren wel getekend door de hoogste baas van het havenbedrijf, Willem Scholten, maar die was niet bevoegd dit in zijn eentje te doen. Cornegoor had dit over het hoofd gezien en in zijn opinie opgeschreven dat de garanties geldig waren ondertekend.

Dat is helder, zult u denken, die advocaat zat dus fout. In de strafzaak ging het erom of Cornegoor dit opzettelijk had gedaan of simpelweg had zitten slapen. De rechter meende het laatste en dus volgde vrijspraak. Gelukkig voor hem, maar wat is eigenlijk een legal opinion? En wat bedoelt Cornegoor als hij zegt dat hij niet zo thuis was in de “opiniepraktijk”? Wat is het verschil tussen een opinie en een advies?

Ik vergelijk het afgeven van een opinie altijd met puzzelen. Met mijn zoontje van anderhalf puzzel ik regelmatig. Met van die simpele Ravensburger puzzels die bestaan uit 6 blokjes met op iedere zijde een deel van een afbeelding. Zo heb je dus 6 puzzels. Door de blokjes met de juiste zijde naar boven te leggen ontstaat een plaatje.

Met opinies is het net zo. Door een beroep op de juiste stukken, het afbakenen van het onderwerp van de opinie en daarbij juiste aannames te doen, ontstaat een opinie.

Voorbeeld: een Amerikaan wil graag een deal sluiten met een Nederlandse BV, maar hij wil graag weten of die BV wel een betrouwbare partij is. Hij vraagt een Nederlandse advocaat om een opinie. Die vraagt vervolgens de statuten en de oprichtingsakte van de BV op bij de Kamer van Koophandel. Dat is het eerste blokje. In zijn opinie schrijft de advocaat dat hij deze uitsluitend baseert op de statuten en de oprichtingakte. Dat is het tweede blokje. Hij schrijft echter ook op dat de informatie van de Kamer van Koophandel niet altijd juist is, maar dat hij in dit geval ervan uitgaat dat deze wel juist is. Dat is het derde blokje. De advocaat merkt daarbij op dat hij ervan uitgaat dat zowel de oprichtingsakte als de statuten rechtsgeldig zijn, ziedaar het vierde blokje. Ten slotte schrijft hij dat hij de feitelijke situatie niet heeft onderzocht en daaraan dus voorbij gaat in zijn opinie; het vijfde blokje.

Deze vijf blokjes samen (de puzzel is wat simpeler dan de Ravenburger puzzel) vormen de basis voor zijn opinie dat de BV een rechtsgeldig opgerichte Nederlandse BV is waarmee de Amerikaan met een gerust hart zaken kan doen.

Het vreemde is dat het de meeste Amerikanen (en anderen) niet eens opvalt dat de opinie eigenlijk helemaal niks zegt. Het is alsof ze het plaatje zo mooi vinden, dat ze de verschillende puzzelstukjes niet meer zien. Precies zoals mijn zoontje die alleen maar een plaatje met een mooie luchtballon ziet als papa uitgepuzzeld is.