Zijn banken/accountants klaar voor de duurzame economie?

Afgelopen vrijdag was ik op de slotconferentie van "Our Common Future". Het afgelopen jaar hebben ruim 300 personen onder leiding van Jan Jonkers nagedacht over de wijze waarop we onze toekomst duurzaam vorm zouden kunnen geven. Het resultaat van deze exercitie is na te lezen in het het boek "Duurzaam Denken Doen Inspiratieboek voor onze gezamenlijke toekomst." Tijdens de slotconferentie gingen een diverse sprekers waaronder voormalig premier Ruud Lubbers en trendwatcher Adjied Bakas in op de wijze waarop we de economie duurzaam vorm zouden kunnen geven. Maar ook een spreker als Marjan Minnesma van Urgenda hield een zeer inspirerende presentatie over innovaties die nu al beschikbaar zijn om concreet invulling te geven aan een duurzame economie. Dat het thema duurzame economie leeft bleek wel uit het feit dat de bijeenkomst "Our Common Future" zwaar overtekend was. Van de 1.800 belangstellenden konden er slechts 1.000 toegelaten worden. Het project "Our Common Future" is ook een mooi voorbeeld van crowdsourcing. Wat ik vooral opvallend vond was de energie die deze bijeenkomst bij de deelnemers wist los te maken. Daarbij past natuurlijk wel een kanttekening dat het ook zaak blijft het enthousiasme van het eerste uur vast te houden, maar gelet op de gesprekken die ik met deze en gene heb gevoerd denk ik dat dit wel gaat lukken. Het is immers een project van ons allemaal.

Next Generation Bank
In schril contrast daarmee staat op dit moment het project Next Generation Bank. In de periode oktober 2010 tot en met januari 2011 heb ik samen met een aantal medewerkers en stakeholders van ABN/AMRO mee mogen denken over dit project. Een project dat zelfs uitmondde in een manifest. Gedurende het project was ik uitermate enthousiast over de wijze waarop een en ander werd aangepakt en naar mijn mening waren de andere aanwezigen dat ook. Tijdens de slotbijeenkomst koos Gerrit Zalm de hoogste baas van ABN/AMRO twee projecten uit waarmee hij het project Next Generation Bank wilde uitwerken. Een paar maanden later concludeer ik dat het momentum weg is en dat er rondom Next Generation Bank weinig enthousiasme meer te bespeuren is bij de stakeholders. Het lijkt erop alsof het hele project als een nachtkaars is uitgegaan. Een mening die een aantal bezoekers aan "Our Common Future" ook was toegedaan. De oorzaak daarvan zoek ik in de omstandigheid dat het uiteindelijk geen project van de stakeholders is geworden. Dat is jammer want hier is uiteindelijk een hoop energie verloren gegaan.

Wat als Google een Bank begint
Dat het uiteindelijk geen project van de stakeholders is geworden heeft wellicht ook te maken met het feit dat bestuurders van banken het erg lastig vinden om zich voor te stellen dat de wereld er ook wel eens heel anders uit zou kunnen zien. Onlangs organiseerdeBNReen bijeenkomst in het hoofdkantoor van KPMGmet als thema "Wat als Google een bank begint..."Tijdens de discussie met bankiers en hoogleraren bleek dat men zich moeilijk kon voorstellen dat het starten van een bank door Google een stevige impact zou kunnen hebben. Een aantal zou de Google-bank als nieuwe concurrent verwelkomen, maar in algemene zin was men toch wel de mening toegedaan dat de wereld niet om de bestaande banken heen zou kunnen. Wat mij tijdens dit debat opviel was dat bankiers en hoogleraren nauwelijks lijken te beseffen welke ontwikkelingen er momenteel spelen in de digitale wereld. En als men de ontwikkelingen wel ziet dan is men nauwelijks in staat om de impact van deze ontwikkelingen in te schatten. Laat staan dat men werkelijk bezig is met het vinden van businessmodellen die passen bij een duurzame economie. Tijdens de leergang Financiele Ethiek van Comenius hebben we voorzichtig geconcludeerd dat de financiële crisis misschien tekort heeft geduurd om daadwerkelijk tot veranderingen te leiden in de financiële sector.

Niet alleen banken
Nu zijn het natuurlijk niet alleen de banken die moeite hebben met het vinden van een businessmodel dat past bij een moderne doch duurzame economie. Tijdens lezingen die ik in het land geef krijg ik met enige regelmaat te horen dat ook marketeers, notarissen, tussenpersonen en verzekeraars worstelen met dit onderwerp.

Accountants ook
Maar ook accountants vinden het lastig om een paradigma shift door te voeren en over te schakelen op businessmodellen die toekomstbestendig en duurzaam zijn. In veel gevallen wordt toch gedacht dat de klant en het personeel er niet op zit te wachten; het uurtje/factuurtje model biedt natuurlijk ook heel veel zekerheid over de te verwachten inkomstenstroom. Tegelijkertijd gebiedt de eerlijkheid dat de Pieter de Kok met zijn#tuaccinitiatief het nodige in beweging heeft gezet in de accountancybranche, het is nu de kunst om dit ook zodanig te implementeren dat het duurzaam beklijft.

Toekomst is aan de crowd
Toch zou het onverstandig zijn om niet met de toekomst aan de slag te gaan. Een toekomst die gedomineerd wordt door de waarden van de crowd. Een crowd die steeds meer belang hecht aan onderwerpen als duurzaamheid, het nieuwe werken, ethiek en leiderschap. Wie daar onvoldoende oog voor heeft speelt uiteindelijk het spel niet meer mee. Tegelijkertijd biedt dit de mensen en organisaties die deze ontwikkeling naar een duurzame economie wel zien ongelofelijk veel kansen. De reden er is een grote behoefte aan regisseurs die in staat zijn verbindingen te leggen waardoor innovaties ook daadwerkelijk gerealiseerd kunnen worden. Een persbericht van de ING en KvK van vandaag laat zien dat er op dat terrein nog wel wat meters te maken zijn.

Enthousiasme gevraagd
Om dat te kunnen realiseren is het belangrijk dat er enthousiasme georganiseerd wordt. Jan Jonkers heeft met het project "Our Common Future" laten zien hoe je dat kunt organiseren en kanaliseren. Met de #tuacc staan we voor de uitdaging om de komende maanden de energie die wij hebben losgemaakt vast te houden, ik denk dat we daarbij nog veel kunnen leren van "Our Common Future". Als het gaat om banken in het algemeen en Next Generation Bank in het bijzonder dan hoop ik dat men in staat zal zijn om net zoveel energie en enthousiasme los te maken als "Our Common Future" heeft gedaan. De vraag voor de banken en de NGB is dan nog wel wie dat uiteindelijk gaat doen. Met andere woorden wie zijn de Jan Jonkers (OCF) en Pieter de Koks (#tuacc) van de bancaire wereld. Uiteindelijk zijn het de eenlingen die het verschil maken, zo bleek uit de diverse bijdragen tijdens de leergang Financiele Ethiek.

Noot
Volg de hashtag #ocf2voor actuele ontwikkelingen met betrekking tot Our Common Future. Het filmpje van Adjied Bakas over toekomstige ontwikkelingen is hier te bekijken.