De accountantscontrole nader belicht

De jaarrekening van een onderneming wordt gecontroleerd door een accountant. Het doel hiervan is dat de gebruikers van de jaarrekening er op kunnen vertrouwen dat de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de werkelijkheid. Het voordeel van een accountantscontrole voor de ondernemer ligt op het vlak om te weten of de processen van de onderneming voldoende betrouwbaar zijn en hij kan steunen en sturen in zijn bedrijfsvoering op de informatie die voortkomt uit deze processen. De accountantscontrole bestaat uit een tweetal fases: de interim-controle en de jaarrekeningcontrole.

Bij de interim-controle vestigt de accountant zijn aandacht op het gebied van administratieve organisatie en maatregelen van interne beheersing (AO/IB). De accountant stelt vast of de processen binnen de onderneming die leiden tot financiële transacties zijn opgezet, bestaan en werken. Met name wordt getoetst of medewerkers de procedures volgen, de automatisering betrouwbaar functioneert en dat hierom heen zichtbare en werkende beheersingsmaatregelen zijn. Als de accountant kan steunen in zijn jaarrekeningcontrole op de AO/IB kan hij zekerheid verkrijgen over de in de jaarrekening opgenomen financiële posities.

Bij de jaarrekeningcontrole (na sluiting boekjaar) ligt de aandacht op het gebied van de controle van cijfermatige posities per jaareinde, een toetsing op inzichtvereiste voor de gebruikers van de jaarrekening en het voldoen aan wet en regelgeving. De bevindingen en aanbevelingen van de accountantscontrole worden door de accountant aan de ondernemer gerapporteerd. Het voordeel voor de ondernemer is gelegen in het feit dat hij de gecontroleerde jaarrekening kan afzetten tegen zijn eigen perceptie van het gecontroleerde boekjaar en met de aanbevelingen van de accountant zijn bedrijfsvoering kan verbeteren. Daarnaast is de gecontroleerde jaarrekening een betrouwbare informatiebron voor de Algemene Vergadering van Aandeelhouders, de Raad van Commissarissen, de Kamer van Koophandel en andere belanghebbenden, zoals banken.

Naast een rapportage bij de gecontroleerde jaarrekening brengt de accountant een accountantsverklaring uit. In grote lijnen zijn er vier soorten accountantsverklaringen:
• een goedkeurende accountantsverklaring;
• een afkeurende accountantsverklaring (wezenlijke bedenking);
• een verklaring van oordeelonthouding (wezenlijke onzekerheid);
• een verklaring met beperking (materiële bedenking of onzekerheid).